หน่วยที่ 4 มหาเวสสันดรชาดก

youtube                     google                    พ.ส.ว.                    สพม.11

ที่มาของข้อมูล : http://www.khaosod.co.th/view_news.php?newsid=TUROaWRXUXlOVEV5TURrMU13PT0

ทศชาติชาดก

             ทศชาติชาดก เป็นชาดกที่สำคัญ  กล่าวถึง ๑๐ พระชาติสุดท้ายของพระโพธิสัตว์  ก่อนจะเสวยพระชาติมาเกิดเป็นพระพุทธเจ้า  หรือ  เจ้าชายสิทธัตถะแห่งศากยวงศ์   ชาดกทั้ง ๑๐ เรื่อง  มีดังนี้

–  พระชาติที่  ๑                   เตมียชาดก                          เพื่อบำเพ็ญเนกขัมมบารมี

–  พระชาติที่  ๒                  มหาชนกชาดก                     เพื่อบำเพ็ญวิริยบารมี

–  พระชาติที่  ๓                  สุวรรณสามชาดก                 เพื่อบำเพ็ญเมตตาบารมี

–  พระชาติที่  ๔                  เนมิราชชาดก                       เพื่อบำเพ็ญอธิษฐานบารมี

–  พระชาติที่  ๕                  มโหสถชาดก                        เพื่อบำเพ็ญปัญญาบารมี

–  พระชาติที่  ๖                   ภูริทัตตชาดก                       เพื่อบำเพ็ญศีลบารมี

–  พระชาติที่  ๗                   จันทชาดก                           เพื่อบำเพ็ญขันติบารมี

–  พระชาติที่  ๘                  นารทชาดก                          เพื่อบำเพ็ญอุเบกขาบารมี

–  พระชาติที่  ๙                   วิทูรชาดก                            เพื่อบำเพ็ญสัจจบารมี

–  พระชาติที่  ๑๐                เวสสันดรชาดก                    เพื่อบำเพ็ญทานบารมี

             เพื่อให้จำง่าย มักนิยมท่องโดยใช้พยางค์แรกของแต่ละชาติ คือ เต , ชะ , สุ , เน , มะ , ภู , จะ , นา , วิ , เว  สำหรับพระชาติสุดท้าย เป็นชาติที่สำคัญที่สุด และ บำเพ็ญบารมีอันยิ่งใหญ่ครบสมบูรณ์ คือ เวสสันดรชาดก หรือ เรื่องพระเวสสันดร นั่นเอง

มูลเหตุของการเทศน์เรื่อง  มหาเวสสันดรชาดก

               มูลเหตุที่เกิดเทศน์มหาชาตินั้นมาจาก ฝนโบกขรพรรษ  ซึ่งเป็นฝนพิเศษ  มีสีแดงประดุจน้ำครั่ง  เวลาตกลงมา ใครต้องการให้เปียกจึงเปียก ใครไม่ต้องการให้เปียกก็ไม่เปียก  เมื่อตกลงมาแล้วไม่ขังอยู่แต่จะซึมลงไปในดินทันที

               ฝนโบกขรพรรษนี้  ตกเมื่อคราวพระพุทธเจ้าเสด็จไปโปรดพระราชบิดาและพระญาติวงศ์ที่เมืองกบิลพัสดุ์  แล้วทรงแสดงอิทธิปาฏิหาริย์ปราบพยศพระญาติวงศ์ผู้ใหญ่ที่แสดงความกระด้างกระเดื่องไม่ยอมกราบไหว้พระองค์  จึงทรงบันดาลให้เกิดฝนโบกขรพรรษตกลงมาจนทำให้พระญาติเหล่านั้นละทิฐิมานะ  ถวายมนัสการแด่พระองค์โดยทั่วกัน  พระสงฆ์สาวกเห็นอัศจรรย์จึงทูลถามขึ้น  พระองค์ทรงตรัสว่า “ ฝนนี้เคยตกมาก่อน  เมื่อเราเสวยพระชาติเป็นพระเวสสันดรโพธิสัตว์ ” พระสงฆ์ทู

มหาชาติ ๑๓ กัณฑ์

ปฐมเหตุ

            การเทศน์มหาชาติ คือ เทศนาเวสสันดรชาดก เป็นบุญพิธีที่นิยมจัดให้มีกันมาแต่โบราณ มีทั้งหมด ทั้ง ๑๓ กัณฑ์ คือ

๑.กัณฑ์ทศพร ๑๙ คาถา เพลงประจำกัณฑ์ คือ สาธุการ ทศพร เป็นกัณฑ์ที่พระอินทร์ประสาทพรแก่นางผุสดี ก่อนที่จะจุติลงมาเป็นพระราชมารดาของพระเวสสันดร โดยให้พร ๑๐ ประการ

กัณฑ์ ๑ ทศพร

๒.กัณฑ์หิมพานต์ ๑๓๔ คาถา เพลงประจำกัณฑ์ คือ ตวงพระธาตุ หิมพานต์ เป็นกัณฑ์ที่พระเวสสันดรบริจาคทานช้างปัจจัยนาค ประชา ชนชาวเมืองสีพีโกรธแค้น จึงขับไล่ให้ไปอยู่เขาวงกต

กัณฑ์ ๒ หิมพานต์
๓.กัณฑ์ทานกัณฑ์ ๒๐๙ คาถา เพลงประจำกัณฑ์ คือ พญาโศก ทานกัณฑ์ เป็นกัณฑ์ที่พระเวสสันดรทรงแจกสัตสดกมหาทาน คือ การแจกทานครั้งยิ่งใหญ่ ก่อนออกจากพระนคร

กัณฑ์ ๓ ทานกัณฑ์

๔.กัณฑ์วนปเวศน์ ๕๗ คาถา เพลงประจำกัณฑ์ คือ พญาเดิน วนปเวศน์ เป็นกัณฑ์ที่เสด็จถึงเขาวงกต ได้พบศาลาอาศรม ซึ่งท้าววิษณุกรรมเนรมิตให้ พระเวสสันดร พระนางมัทรี ชาลีและกัณหา จึงทรงผนวชเป็นฤาษีพำนักในอาศรมสืบมา

กัณฑ์ ๔ วนปเวสน์

๕.กัณฑ์ชูชก ๗๙ คาถา เพลงประจำกัณฑ์ คือ เซ่นเหล้า ชูชก เป็นกัณฑ์ที่ชูชกได้นางอมิตดามาเป็นภรรยา และหมายจะได้โอรสและธิดาพระเวสสันดรมาเป็นทาส

กัณฑ์ ๕ ชูชก

๖.กัณฑ์จุลพน ๗๕ คาถา เพลงประจำกัณฑ์ คือ คุกพาทย์ จุลพน เป็นกัณฑ์ที่พรานเจตบุตรหลงกลชูชก และชี้ทางอาศรมจุตดาบส ชูชกได้ชูกลักพริกขิงแก่พรานเจตบุตร อ้างว่าเป็นพระราชสาส์นของพระเจ้ากรุงสญชัย จึงได้พาไปยังต้นทางที่จะไปอาศรมฤาษี

กัณฑ์ ๖ จุลพน

๗.กัณฑ์มหาพน ๘0 คาถา เพลงประจำกัณฑ์ คือ เชิดกล้อง มหาพน เป็นกัณฑ์ป่าใหญ่ ชูชกหลอกล่ออจุตฤาษีให้บอกทางสู่อาศรมพระเวสสันดร

กัณฑ์ ๗ มหาพน

๘.กัณฑ์กุมาร ๑0๑ คาถา เพลงประจำกัณฑ์ คือ โอดเชิดฉิ่ง กัณฑ์กุมาร เป็นกัณฑ์ที่พระเวสสันดรทรงให้ทานสองโอรสแก่เฒ่าชูชก

กัณฑ์ ๘ กุมาร

๙.กัณฑ์มัทรี ๙0 คาถา เพลงประจำกัณฑ์ คือ ทยอยโอด กัณฑ์มัทรี เป็นกัณฑ์ที่พระนางมัทรีทรงได้ตัดความห่วงหาอาลัยในสายเลือด อนุโมทนาทานโอรสทั้งสองแก่ชูชก

กัณฑ์ ๙ มัทรี

๑0.กัณฑ์สักกบรรพ ๔๓ คาถา เพลงประจำกัณฑ์ คือ กลม สักก บรรพ เป็นกัณฑ์ที่พระอินทร์จำแลงกายเป็นพราหมณ์มาขอพระนางมัทรี แล้วถวายคืนพร้อมถวายพระพร 8 ประการ
กัณฑ์ ๑๐ สักกบรรพ
๑๑.กัณฑ์มหาราช ๖๙ คาถา เพลงประจำกัณฑ์ คือ กราวนอก มหาราช เป็นกัณฑ์ที่เทพเจ้าจำแลงองค์ทำนุบำรุงขวัญสองกุมาร ก่อนเสด็จนิวัตถึงมหานครสีพี

กัณฑ์ ๑๑ มหาราช

๑๒.กัณฑ์ฉกษัตริย์ ๓๖ คาถา เพลงประจำกัณฑ์ คือ ตระนอน ฉกษัตริย์ เป็นกัณฑ์ที่ทั้งหกกษัตริย์ถึงวิสัญญีภาพสลบลงเมื่อได้พบหน้ากัน ท้าวสักกะเทวราชได้ทรงบันดาลให้ฝนตกประพรมหกกษัตริย์

กัณฑ์ ๑๒ ฉกษัตริย์

๑๓.กัณฑ์นครกัณฑ์ ๔๘ คาถา เพลงประจำกัณฑ์ คือ กลองโยน นครกัณฑ์ เป็นกัณฑ์ที่หกกษัตริย์นำพยุหโยธาเสด็จนิวัตพระนคร พระเวสสันดรขึ้นครองราชย์แทนพระราชบิดา

กัณฑ์ ๑๓ นครกัณฑ์

01

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s